Lytse histoarje van langst (fragmint)

(Thomas, de haadpersoan, komt krekt út it sikenhûs, dêr ‘t syn beppe yn opnommen is, nei’t pake har moarns yn koma yn har bêd fûn hat. Hy giet nei de koarrepetysje werom nei Anna, in kollega fan skoalle, dêr ‘t er krekt in relaasje mei begûn is)

Jan Hofstra, de foarsitter fan it koar, wachtet him yn ‘e gong fan It Mienskipshûs op.
‘Goeie, Thomas. Wy repetearje fan ‘e jûn yn ‘e grutte seal. Se binne dy oare romte wat oan it opknappen. Soenen dy minsken no jûn komme om mei te spyljen?’
‘Oare wike. Ien repetysje liket my wol genôch. We hawwe it wol faker dien en ik woe dan op de snein fan it konsert it foartiid noch ien kear trochnimme, dan stiet it moai op skerp. Ik hoopje dat de opkomst net lijdt ûnder it waar.’
‘Och’, grapket er, ‘de boeren binne noch net oan de earste sneed ta, dat it sil wol wat tafalle.

De foarsitter begjint mei wat meidielings, Thomas docht wat ynsjongoefeningen en dan begjinne se net te dreech, mei de Buxtehude-kantate.
‘Befiehl dem Engel das er komm…’
‘Hear, set jo Ingel om ús hert…’
Wylst de koarpartijen beslipe wurde oerfalt him even de gedachte dat de sirkel rûn is. Hy is tolve jier lyn, by syn earste koar yn Warten, begûn mei in kantate fan Buxtehude en liket der no ek mei te einigjen. Hy hat it der op it koar noch net oer hân, mar lit al in skoft yn him omgean om mei it koar te stopjen. Dat is eins nuver, want it is fan syn wurk dat wat him it maklikst ôfgiet en dêr’t er ek altyd it measte plesier oan belibbe hat. En noch. De wichtichste reden is dat er stadichoan weidreaun is út de wrâld fan it leauwen. Nei tsjerke giet er al in skoft net mear. Hy hold de doar iepen troch de muzyk, de kantates en missen, dy’t him al sa lang dierber binne. Mar doe’t er in jiermannich lyn de teksten fan wat kantates begûn te fertalen kaam de ynhâld net tichterby, mar rekke fierderôf, rekke los fan it oarspronklike totaal en irritearre him geregeld. It wie in slûpend proses, dat er him earst net sa bewust wie. Mar nei’t er in healjier lyn Gerbrich en har famylje de rêch takearde liket it of moat er alles wat er docht foar himsels op ‘e souwe lizze. En dizze minsken foar him sjonge dy teksten meast út oertsjûging. Dan moat hy dat ek útdrage. Mar hy fielt dy oertsjûging net. Net mear. Of miskien hat er dy wol noait werklik field.

‘Do binst sa skerp net as oars’, seit Jan Hofstra, al foarsitter sa lang as er dirigent is.
‘Nee’, seit er, en fertelt it ferhaal fan beppe.
‘Hoe âld is se?’
‘Se hie fan ‘t simmer 90 wurden’
‘In gesegende leeftyd’, seit er.
‘Ja, mar ik kin har eins noch net misse. Ik bin foar in part by harren opgroeid.’
‘Hoe is dyn pake der ûnder?’
‘Kalm. Hy sprekt har ta en fertelt dat se nei de Heare giet.’
‘Dat is moai’, seit er. Se dogge even it swijen der ta. Dan freget er Thomas of er kofje foar him helje kin.

Nei it skoft hat er de holle der better by. Se sette in dûbelkoarige psalm fan Mendelsohn wer op skerp, dêr’t se op in konkoers al ris in priis mei wûn ha en wurkje noch in skoft oan in koarte kantate fan deselde komponist. Thomas sjongt sels de bassolo en dat giet net iens sa ferkeard. Hy is wat oer syn mankelikens hinne rekke en makket oan it ein fan de jûn wat ôfspraken foar de folgjende repetysje, mei de ynstrumintale begelieding der by. Jan Hofstra rint noch even mei nei bûten.
‘It sil leau’k sels frieze fannacht. O, do hast mar in buske kocht?’
‘Ik woe wol dat er fan my wie. Mar ik ha him liend.’
‘Moat ik dy no ek noch fan de trein helje oare wike?’
‘Sille we dêr even oer belje? Miskien kin ik it sels oplosse’.
Hy nimt hertlik ôfskie en winsket him sterkte. It is in beste fint. Hy sil se misse, it koar, Jan Hofstra.
De Volksweinbus hat gjin lest fan de kjelt en start fuortendaliks.

‘Thomas?’
Anna har lústerjende stim achter him, de neakene waarmens fan har lea yn syn rêch, tegearre yn de kokon fan it dekbêd. In healsliep dy’t noch net djipper wurde wol. Hy jout gjin antwurd, knypt sachtjes yn har hân ûnder sines.
‘Hast dat wolris earder meimakke, dat immen sa tichteby dea giet?’
Har fraach slûpt stadichjes de skiere wurgens foarby syn wêzen yn en ropt bylden wekker dy’t net losreitsje wolle, dy’t gjin wurden oproppe.
Hy draait him nei har ta, hoeden, om de kjeld net binnen te litten. Yn it healskimer de kontoeren fan har gesicht, har eagen iepen. Hy skodhollet. ‘Nee. Do?’
‘Myn mem. Fiif jier lyn.’
‘Wiest dêr by?’
‘Ja.’
Wat wit er fan har? Wat ha se meiinoar dield yn de fjouwer, fiif wiken dat se aloan mear nei inoar ta lutsen binne. Wat binne se wizer wurden oer inoar yn de farske yntimiteit fan de ferealens, fan it frijen. Wêrom hat it altyd dizze folchoarder. Hy harket nei har heazich lústere ferhaal oer de jierren dat se net fan inoars bestean wisten. Net fan de pine, net fan de hope en de langsten, net fan it ferlitten en fan de dea. In trien skimert yn har each, hy heint dy mei de finger en priuwt, se glimket. Se sykje inoar mei beheinde middels fan in farske leafde.

Letter heart er achter him Anna stadichoan weisakjen yn in djippe sliep. De toer slacht ien kear. Fan fierren it lûd fan in brommer, dat even tichterby komt en dan wer weiwurd. Syn noas is kâld. Hy krijt it byld werom fan it útfanhûzjen yn ‘e krystfakânsje by pake en beppe. Sliepe ûnder lagen tekkens mei in krúk by in iepen rút, syn siken yn lytse dampwolkjes boppe him. ‘Dat is sûn, mynjonge’, sei beppe dan. It knappen fan it iis yn ‘e feart, it slaan fan de tuorren, de sêfte rûgens en roken fan de flanellen lekkens. It wekker wurden mei de beferzen damp op ‘e tekkens. By Eke yn ‘e ark koenen de winternachten ek kâld wêze en hie er moarns de houtkachel oanmakke yn it keukentsje en de koalekachel yn ‘e keamer wekker makke út ‘e healsliep. Mar yn syn altyd tydlike huzen dêrnei hienen der meast sintraal ferwaarme romten west en sliepkeamers, dêr ‘t de froast net mear komme koe. Mar it fjoer ek net.
Hy ferlit hoeden it bêd om te pisjen, sit rydboskjend in skoft op it húske. En dêr komme dan ynienen de bylden werom. Wêrom koe er niis Anna dêr net oer fertelle. Wêrom is it safier fuort, sa ûnwerklik fier fuort? Eke yn it sikenhûsbêd, it deade bern dat út har kaam en fuortbrocht waard. Unopsetlik klappertoskjend giet er werom nei de sliepkeamer. Moat er it no fertelle, har wekker meitsje? Yn it bêd liket Anna fersonken yn in genedige djippe sliep. Hy leit stil te wachtsjen oant de waarmens werom en syn hertslach wer ferstadige is. Mar dan binne de bylden al wer fierder fuort, dan hat er al betocht dat it better is om it har letter te fertellen, op in gaadliker moment. As er it sels wer wat oertocht hat. De klok slacht nochris ien ienlike slach.